Một nét mới trong cuộc tranh cử tổng thống (TT) Mỹ năm nay là cuộc đua quảng cáo giữa hai phe Dân chủ và Cộng hòa mà báo chí Mỹ gọi là “cuộc chiến quảng cáo” (ad war) có hai điều khác hẳn các cuộc bầu cử TT trước đây. Thứ nhất là sự tốn kém tiền bạc và thứ hai là kiểu đánh hôi của những nhóm được coi là “du kích” không thuộc phe nào
Về sự tốn kém, cuộc bầu cử TT năm nay được coi là lập kỷ lục trong lịch sử các cuộc chạy đua vào Nhà Trắng. Riêng về chi phí quảng cáo trên truyền hình trong tuần qua, hai phe đã tốn 15 triệu USD. Tuy nhiên, phe nào cũng được lợi từ nội dung quảng cáo tiêu cực của các nhóm độc lập chủ yếu đánh vào điểm yếu của từng ứng viên TT.
Đáng chú ý, đoạn quảng cáo truyền hình mới nhất của một nhóm độc lập giới thiệu một bạn tù của cựu phi công McCain thời kỳ chiến tranh VN, tên là Philip Butler, nghi ngờ khả năng làm TT của ông, với câu nói: “Ông ta nổi tiếng là người tính khí thất thường, bùng lên rồi phụt tắt như một cây nến”. Một đoạn quảng cáo khác chế giễu câu nói “các bạn tôi” của ông McCain trong một cuộc tiếp xúc cử tri, khiến khán giả truyền hình phì cười: “John McCain không phải là bạn của các bạn đâu nhé!”.
Trước đây đã có tiền lệ quảng cáo tiêu cực của phe nhóm độc lập gây hậu quả xấu như trường hợp nhóm “cựu binh giang thuyền đi tìm sự thật” bác bỏ chiến tích trong chiến tranh VN của cựu binh John Kerry, ứng viên của Đảng Dân chủ trong cuộc bầu cử TT năm 2004. Sự cố này đã góp phần làm thất bại cuộc đua tranh của ông Kerry. Khi đó, chính ông McCain đã tố cáo đoạn quảng cáo hiểm độc này là “rẻ tiền”. Giờ đây, nhóm cựu binh đã diễn lại trò cũ, bêu riếu ứng viên Dân chủ Obama “có liên quan đến bọn khủng bố”!
Để trả đũa, phe Dân chủ đã thuê “nhóm du kích” tung quảng cáo chế giễu sự già nua của ông McCain: “Vị thượng nghị sĩ 72 tuổi chẳng có gì thay đổi trong 26 năm qua: vẫn không biết sử dụng máy vi tính, không biết gởi e-mail, chẳng hiểu gì về kinh tế...”.
Báo chí Mỹ đã có con số thống kê trong tuần lễ quảng cáo đầu tiên sau đại hội toàn quốc của hai đảng Dân chủ và Cộng hòa, phe Obama đã tung ra số lượng quảng cáo tiêu cực cao hơn phe McCain: 77% so với 56%. Tuy nhiên, không hẳn quảng cáo tiêu cực lúc nào cũng có kết quả mà nhiều khi gây phản tác dụng. Bằng chứng là trong cuộc bầu cử TT năm 1984, ứng viên Dân chủ Walter Mondale tung quảng cáo “nếu Reagan tái cử thì người dân Mỹ phải đào hầm tránh bom nguyên tử!”. Hậu quả là ông Mondale đã thua trắng tay.
Theo Báo Người Lao Động